Docker Compose: Production Ortamında Güvenlik ve Servis Yönetimi
Giriş
Docker Compose, bir uygulamanın birden fazla container bileşenini tek bir YAML dosyası üzerinden yönetmeyi sağlayan önemli bir araçtır.
Geliştirme ortamında basit bir Compose dosyası yeterli olabilir. Ancak production ortamında yalnızca container'ları başlatmak yeterli değildir. Servislerin güvenli çalışması, verilerin korunması, uygulama hatalarının algılanması, servislerin yeniden başlatılması ve merkezi log yönetimi gibi konular da dikkate alınmalıdır.
Örneğin bir web uygulamasının aşağıdaki bileşenlerden oluştuğunu düşünelim:
- Web uygulaması
- PostgreSQL veritabanı
- Redis cache servisi
- Reverse proxy
Bu servislerin birbirleriyle kontrollü iletişim kurması ve herhangi bir bileşen arızasında sistemin yönetilebilir kalması gerekir.
Bu makalede Docker Compose kullanarak production ortamına uygun bir servis mimarisi oluşturacağız.
1. Gereksinimler
Örnek yapılandırma için aşağıdaki bileşenlere ihtiyaç vardır: Bileşen Açıklama Linux sunucu Ubuntu, Debian veya CentOS Stream Docker Engine Container çalışma ortamı Docker Compose Plugin Çoklu container yönetimi Git Uygulama kaynak kodunun yönetimi Firewall Servis erişimlerinin sınırlandırılması
Docker sürümünü kontrol edin: docker --version
Compose sürümünü kontrol edin: docker compose version
Docker servisinin çalıştığını doğrulayın: sudo systemctl status docker
Servis çalışmıyorsa: sudo systemctl enable --now docker
Docker kurulumu için dağıtımınıza uygun resmi Docker kurulum dokümantasyonunu takip edin.
2. Docker Compose dosya yapısı
Production ortamında yapılandırma dosyalarını düzenli tutmak önemlidir.
Örnek dizin yapısı: /opt/myapp/ │ ├── compose.yaml ├── compose.production.yaml ├── .env ├── secrets/ │ └── db_password.txt │ ├── app/ │ ├── Dockerfile │ └── source/ │ └── backups/
Dosyaların görevleri:
- compose.yaml: Uygulamanın temel servis tanımları.
- compose.production.yaml: Production ortamına özel güvenlik ve çalışma ayarları.
- .env: Hassas olmayan ortam değişkenleri.
- secrets/: Servislerin kullanacağı hassas bilgiler.
- backups/: Veritabanı yedekleri.
Hassas bilgiler içeren .env ve secrets dosyaları kaynak kod deposuna gönderilmemelidir.
3. Temel Docker Compose yapılandırması
Örnek olarak bir web uygulaması ve PostgreSQL veritabanı oluşturalım.
compose.yaml: services:
web: build: context: ./app image: myapp-web:1.0 environment: DB_HOST: db DB_NAME: appdb DB_USER: appuser DB_PASSWORD_FILE: /run/secrets/db_password secrets:
- db_password
depends_on: db: condition: service_healthy networks:
- app-network
db: image: postgres:16 environment: POSTGRES_DB: appdb POSTGRES_USER: appuser POSTGRES_PASSWORD_FILE: /run/secrets/db_password secrets:
- db_password
volumes:
- postgres-data:/var/lib/postgresql/data
healthcheck: test:
- CMD-SHELL
- pg_isready -U appuser -d appdb
interval: 30s timeout: 10s retries: 3 networks:
- app-network
volumes: postgres-data:
networks: app-network: driver: bridge
secrets: db_password: file: ./secrets/db_password.txt
Bu örnekte:
- Web servisi veritabanına db servis adı üzerinden erişir.
- Veritabanı dışarıya port açmaz.
- PostgreSQL verileri kalıcı volume üzerinde tutulur.
- Parola doğrudan YAML içerisine yazılmaz.
- Web servisi, veritabanı sağlıklı duruma gelmeden başlatılmaz.
Önemli: Web uygulamasının DB_PASSWORD_FILE değişkenini desteklemesi ve parolayı /run/secrets/db_password dosyasından okuyabilmesi gerekir. Bu özellik uygulamanın kendi kodunda veya kullandığı framework'te uygulanmalıdır.
4. Docker Secrets ile hassas bilgilerin yönetimi
Production ortamlarında veritabanı parolası, API anahtarı ve servis erişim bilgilerini doğrudan Compose dosyasına yazmak doğru değildir.
Örneğin: environment: DB_PASSWORD: MyStrongPassword123
Bu yaklaşımın yerine Docker Compose Secrets kullanılabilir.
Parola dosyasını oluşturun: mkdir -p /opt/myapp/secrets
Parolayı dosyaya kaydedin: printf '%s' 'ExampleStrongPassword123!' \
/opt/myapp/secrets/db_password.txt
Dosya izinlerini sınırlandırın: chmod 600 /opt/myapp/secrets/db_password.txt
Compose dosyasında ilgili servise Secret tanımlayın: services: db: secrets:
- db_password
secrets: db_password: file: ./secrets/db_password.txt
Container içerisinde Secret dosyası şu dizinde erişilebilir: /run/secrets/db_password
Docker Compose Secrets, hassas bilgileri yalnızca ilgili servislere dosya olarak sunmayı sağlar. Ancak yerel dosya tabanlı Compose kullanımında kaynak dosyanın sunucuda korunması gerekir. Bu yöntem tek başına şifreli bir merkezi secret kasası veya Docker Swarm Secrets ile aynı güvenlik modelini sağlamaz. Docker Docs+1
5. Production ortamı için ayrı Compose dosyası
Geliştirme ve production ortamlarını tek dosyada yönetmek yerine ayrı dosyalar kullanmak daha düzenli bir yaklaşımdır.
compose.production.yaml: services:
web: restart: unless-stopped init: true read_only: true user: "10001:10001"
tmpfs:
- /tmp
cap_drop:
- ALL
security_opt:
- no-new-privileges:true
logging: driver: json-file options: max-size: "10m" max-file: "5"
db: restart: unless-stopped
logging: driver: json-file options: max-size: "10m" max-file: "5"
Buradaki bazı ayarların açıklaması: Parametre Görevi restart Container durduğunda yeniden başlatma politikasını belirler. init Container içinde PID 1 süreç yönetimine yardımcı olur. read_only Container ana dosya sistemini salt okunur yapar. user Container içerisindeki işlemlerin çalışacağı kullanıcıyı belirler. tmpfs Geçici dosyalar için bellekte dosya sistemi sağlar. cap_drop Gereksiz Linux yeteneklerini kaldırır. no-new-privileges Süreçlerin ek yetki kazanmasını engellemeye yardımcı olur. logging Log dosyalarının büyümesini sınırlar.
Dikkat: read_only: true ve user: "10001:10001" her uygulamada doğrudan çalışmayabilir. Uygulamanın yazması gereken dizinler belirlenmeli, doğru sahiplik ve izinler verilmelidir. Örnekteki kullanıcı kimliği de container imajının kullanıcı yapısına göre uyarlanmalıdır.
Docker Compose servis tanımları read_only, restart, healthcheck ve secrets gibi alanları destekler. Docker Docs
6. Healthcheck ile servis durumunu kontrol etme
Bir container'ın çalışıyor olması, uygulamanın sağlıklı olduğu anlamına gelmez.
Örneğin PostgreSQL container'ı çalışıyor olabilir ancak henüz bağlantı kabul etmiyor olabilir.
Healthcheck bu tür durumları takip etmek için kullanılır. services: db: image: postgres:16
healthcheck: test:
- CMD-SHELL
- pg_isready -U appuser -d appdb
interval: 30s timeout: 10s retries: 3 start_period: 40s
Web servisini veritabanının sağlıklı olmasına bağlamak için: services: web: depends_on: db: condition: service_healthy
Bu yapılandırma Compose'un web servisini başlatmadan önce veritabanının healthcheck sonucunu değerlendirmesini sağlar. Docker Docs
Container sağlık durumunu kontrol edin: docker compose ps
Ayrıntılı inceleme: docker inspect \ --format='{{json .State.Health}}' \ myapp-db-1
Container adını kendi ortamınızdaki isimle değiştirin.
7. Restart Policy kullanımı
Production ortamlarında servislerin beklenmedik şekilde durması hizmet kesintisine neden olabilir.
Docker Compose restart seçenekleri: Politika Açıklama no Otomatik yeniden başlatma yapılmaz. always Container durduğunda yeniden başlatılır. on-failure Hata koduyla sonlanan container yeniden başlatılır. unless-stopped Manuel olarak durdurulmadığı sürece yeniden başlatılır.
Örnek: services: web: image: myapp-web:1.0 restart: unless-stopped
Bu ayar uygulama servisinin beklenmedik biçimde kapanması durumunda otomatik yeniden başlatılmasına yardımcı olur.
Ancak restart policy uygulama hatalarını çözmez. Hata döngüsüne giren bir container tekrar tekrar başlatılabilir. Bu nedenle log ve healthcheck takibi de yapılmalıdır.
8. Volume ile kalıcı veri yönetimi
Container'lar yeniden oluşturulabilir. Ancak veritabanı gibi kalıcı verilerin container yaşam döngüsünden bağımsız saklanması gerekir.
Örnek: services: db: image: postgres:16 volumes:
- postgres-data:/var/lib/postgresql/data
volumes: postgres-data:
Volume listesini görüntüleyin: docker volume ls
Volume ayrıntılarını görüntüleyin: docker volume inspect myapp_postgres-data
Veritabanı yedeği almak için: docker compose exec -T db \ pg_dump -U appuser appdb \
/opt/myapp/backups/appdb.sql
Yedek dosyasının oluşturulduğunu kontrol edin: ls -lh /opt/myapp/backups/
Yedeklerin düzenli olarak alınması, farklı bir konuma kopyalanması ve geri yükleme testlerinin yapılması gerekir. Volume kullanılması tek başına yedekleme anlamına gelmez.
9. Servislerin yönetilmesi
Tüm servisleri başlatmak için: docker compose up -d
Production dosyasını da kullanmak için: docker compose \ -f compose.yaml \ -f compose.production.yaml \ up -d
Servisleri listeleyin: docker compose ps
Logları görüntüleyin: docker compose logs -f
Yalnızca web servisini inceleyin: docker compose logs -f web
Bir servisi yeniden başlatın: docker compose restart web
Servisi durdurun: docker compose stop web
Tüm servisleri durdurun: docker compose down
Uyarı: docker compose down -v komutu named volume'ları da kaldırabilir. Veritabanı verilerinin kaybolmasına neden olabileceği için production ortamında dikkatli kullanılmalıdır.
10. Güncelleme ve yeniden dağıtım
Uygulamanın yeni sürümünü yayınlarken kontrollü bir dağıtım süreci izleyin.
Yapılandırmayı doğrulayın: docker compose \ -f compose.yaml \ -f compose.production.yaml \ config
Web imajını yeniden oluşturun: docker compose \ -f compose.yaml \ -f compose.production.yaml \ build web
Web servisini yeniden dağıtın: docker compose \ -f compose.yaml \ -f compose.production.yaml \ up -d --no-deps web
Docker'ın resmi production rehberi, production'a özel ayarların ayrı bir Compose dosyasında tutulmasını ve güncellenen servislerin kontrollü biçimde yeniden oluşturulmasını önerir. Docker Docs
Sonuç
Docker Compose, uygulama servislerini tek bir yapılandırma üzerinden yönetmek için güçlü ve pratik bir çözümdür. Ancak production ortamında güvenli kullanım için yalnızca docker compose up -d komutunu çalıştırmak yeterli değildir.
Secrets yönetimi, healthcheck, restart policy, volume, log yönetimi ve container yetkilerinin sınırlandırılması birlikte ele alınmalıdır.
Doğru tasarlanmış bir Compose mimarisi, küçük ve orta ölçekli uygulamaların yönetimini kolaylaştırırken operasyonel riskleri de azaltabilir.